Projeler
ABCÇDEFGHIİJKLMNOÖPQRSŞTUÜVWXYZ
1920-291930-391940-491950-591960-691970-791980-891990-992000-092010-19
Arkiv > Projeler > Eski Başiskele Köprülü Kavşağı Ulaşım Sistemi ve Çevre Düzenlemesi Ulusal Fikir Yarışması Yarışma ProjesiPDF versiyonuFavorilerinize EkleyinRapor EtArkadaşına GönderSayfayı Yazdır
Son güncelleme tarihi : 23/06/2008 12:41
Eski Başiskele Köprülü Kavşağı Ulaşım Sistemi ve Çevre Düzenlemesi Ulusal Fikir Yarışması
Künye
Tasarım EkibiHüseyin Kahvecioğlu
Nurbin Paker Kahvecioğlu
Arzu Erdem
Hakan Tong
Yardımcı MimarNil Aynalı
Birge Yıldırım
İşverenİzmit Büyükşehir Belediyesi
Adres
Proje Tarihi2004 - 2004
Yapım TarihiSürüyor
Kapalı Alan50.000 m2
Proje TipiKentsel Tasarım, Diğer Ulaştırma Yapıları, Alışveriş Merkezi / Çarşı, Diğer Rekreasyon Yapıları, Müze
Yapım TürüKarma
Proje YöneticisiBilinmiyor Unknown
Açıklama
Yarışma alanının düzenlemesinde, kentin bu düğüm noktasındaki ulaşım ağlarının [demiryolu/karayolu] sağlıklı kurgulanması, bu ağlarla ayrılan kent parçalarının birleştirilmesi ve kentsel yaya hareketinin sürekliliğinin sağlanması esastır.
Amaç, makro düzeyde bir planlama kararı almak değil, kentin bu özgün noktasında gerçekleştirilecek çağdaş/nitelikli düzenleme ve proje öncelikli planlama ile gelecek gelişmelere ivme kazandırmak olarak tanımlanabilir. Yapılmak istenen, önerilen kritik projelerin ivmesi ile bir dinamo efektinin başlangıç hareketini gerçekleştirebilmek ve söz konusu alanın kentsel yaşamla örtüşen gelişimini sağlamaktır. Bu bağlamdaki tasarıma esas olan çıkış noktaları ve ilke kararları aşağıdaki başlıklarda tartışılabilir.

konu ve içerik üzerine
:
Ne büyük bir tarihi geçmişe sahip oluşu, ne de sanayinin merkezi olmanın getirdiği büyük ekonomik potansiyeli kentin fiziksel çehresine/çevresine yansıyabilmiş. Bu çelişki sadece kent topoğrafyasının zorluğu ya da zemin yapısındaki problemler ile de açıklama bulmuyor. Kent, Marmara bölgesi içerisindeki konumu, İstanbul metropoluyle neredeyle bütünleşmiş sınırları, Türkiye'nin sanayileşme geçmişindeki yadsınamaz önemi ile farklı ve çağdaş bir görünümü hak ediyor. Tüm bu nedenlerle eski başiskele kavşağını konu alan yarışma kentin potansiyelini dışlaştıracak/geliştirecek, yaşantıyı mekanla bütünleştirecek, çağdaş gelişmelere ivme verecek içeriğiyle sadece bir karayolu kavşağı düzenleme amacından daha fazlasını hedefliyor.
[topos] yer ve özellikleri üzerine
:
Düzenlenecek alan kent yaşantısı için önemli unsurları barındırıyor.
Kocaeli Adliye Sarayı, Kocaeli Sanayi Fuarı, Sabancı Kültür Merkezi, Sanayi Sitesi, İzmit Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü, kıyı şeridindeki rekreasyon alanları, marina, toptan ve perakende alışverişin merkezleri: toptancılar hali, CarrefourSA kavşağın yakınında yer alıyor.
Kocaeli Sanayi Fuarı alanı, teknolojinin Türkiye'de sergilendiği ilk alanlardan. Kent yaşantısı için özellikle yakın tarihte çok önemli olan bu aktivite, Türkiye açısında da önem taşıyor.
D-100 ve demiryolu kenti ikiye bölüyor, sonuçta kent yaşantısının sürekliliği ve kesintisiz dolaşımın/ulaşımın sağlanması gerekliliği düzenlenecek alanın kentin önemli noktalarını bağlama/birleştirme misyonunu tasarım için öncü ilke olarak belirginleştiriyor.
Tüm bu hususlar, aslında trafik açısından en uygun olan aynı kottaki ışıklı kavşak çözümünü; yaya hareketinin ve kent için önemli kamusal alanların sürekliliği/bütünlüğü açılarından geçersiz/yetersiz kılıyor. Ayrıca demiryolu nedeni ile yolun yükseltilmesi zorunluluğu, karayolu kavşağının da iki kotta çözülmesine olanak sağlıyor.

kentin [bugüne ve düne ait] özgün mimarisi üzerine
:
1970'lerin İzmit'i...
Kent merkezinin kıyı kesiminde Leyla Atakan parkı yer almakta. Sanayi fuarı alanı olan bu park aynı zamanda kent parkı. Akşamları kent sakinlerinin gezintiye çıktığı, şehir lokantasında yemek yenen, fuar zamanının yanı sıra bayramlarda tatillerde çalışan lunaparkının büyük ilgi gördüğü, ailece gelinen yoğun bir şekilde kullanılan bir kent parkı. Parkın giriş kapısını parabolik betonarme kemerler oluşturur. Bu kapı çevrede özgün biçimi ile bir röper noktası, kentin denize, kıyıya açılışının sembolü, kent belleğinde yer etmiş güçlü bir imge. Ve o yılların İzmit kartpostallarının vazgeçilmezi.

1990'lar...
Park ve çevresi, kentin yaşadığı büyük değişimden en çok etkilenen alanlar. Bir çok kentte olduğu gibi, yapısal çevrenin gelişiminin kentin büyüme hızına yetişememesine bağlı fiziksel problemlerle karşı karşıya. Çevre kirliliği kıyının cazibesini yoketmiş. Alan, fuar ve park fonksiyonunu eskiye oranla önemli ölçüde yitirmiş. Artık kentli için, [aileler için, çocuklar için] eski anlamını yitiren alanda değişik kullanımlar yerleşmiş. Ve en önemlisi demir yolunun kıyıya alınması ile birlikte kent ile kıyı arasında fiziksel bir engel oluşmuş. Artık kıyıya ulaşmak kolay değil. Ve ironik bir şekilde, kıyıya açılışın sembolü olan parabolik kemerler, bu gelişme sırasında yıkılmış. kent hafızasındaki bu güçlü imgenin yok oluşu da kentin kıyıdan kopuşunu sembolize etmiş.

Son 30 yılda gelişen tüm kentler, birbirine benzer ögeler barındırıyor. Yaygın ve gittikçe yoğunlaşan apartman mimarisi kentlerin ne fiziksel ne kültürel özelliklerinin ürünü. Sonuçta, 70'li yıllara kadar neredeyse her kentin, kent merkezinin kendine özgü bir kimliği, sembolu varken zamanla bunlar ya yok olmuş, ya da ezici bir şekilde kenti saran apartmanlar arasında kaybolup gitmiş. İzmit için de durum farklı değil. Geçmişte vilayet binası, halk evi binası demiryolu istasyon binası veya demiryolu caddesi gibi hem günlük yaşamın içinde olan, hem de izmit'in özgün kentsel kimliğini oluşturan yapı ve çevreler, artık bu özelliklerini kaybetmişler. Saydığımız bu yapıların hepsi hala varolmakla birlikte, çevrelerini saran yoğun ve kimliksiz kentsel doku içinde algılanamaz haldeler. Önemli bir karayolu arteri üzerindeki İzmit'in, kentiçi geçişinden hafızalarda kalacak bir iz neredeyse yok.

Kocaeli Sanayi Fuarı alanı, Türkiye'de sanayi fuarı fuar tipolojisinin ilk örneklerinden. Kent geçmişindeki bu aktivite, ülke sanayi tarihi açısından da önemli. Fuar sadece teknoloji ve sanayi ilişkisinin/etkileşiminin sergilendiği bilgilendirme işlevi ile değil kentin gündelik yaşantısını zenginleştiren rekreasyon işlevlerini barındırması açısından da önem taşıyor. Eski İzmit'in karakteristik mimari unsurları arasında, diğer kentlerde de rastlanan örneklerden farklı olarak fuara ait bir çizginin bu güne aktarılması bu açıdan önemli. Demiryolunun kıyıya inmesi sürecinde yıkılan kemer kapı, ironik bir şekilde kent-kıyı ilişkisinin kopuşunu da simgelemektedir.

planlama kararları/ilkeleri üzerine
:
Önerilen çözümün ana temaları, sürdürülebilirlik, süreklilik, kent yaşantısı ile örtüşme/bütünleşme ve kentsel kimliği vurgulamak olarak tanımlanabilir:
70li yıllar sonrasında Türkiye'deki bütün kentleri aynılaştıran yaygın mimari [apartman mimarisi] İzmit'i de kuşatmış durumda. Bunun yanında günümüz kentlerini küresel anlamda aynılaştırmaya başlayan farklı unsurlar var: otoyol kavşakları, dev alışveriş merkezleri gibi. Yarışma alanı bu unsurların tariflediği bir kurguya doğru gitme eğiliminde. Bu nedenle, yapılacak müdahale bu durumun değerlendirmesi üzerine kurgulanmalı.
Temel ilke makro düzeyde bir planlama yaparak salt ulaşım bağlamında çözüme yaklaşmak değil. Amaç, önerilecek özel yapılarla çevrenin gelecekteki değişimine ivme kazandırmak.
CarfefourSA'nın kente bakan yüzünün, kentin sanayi geçmişi ile ilişkilendirilen sanayi müzesi ve parkı olarak ele alınması bu yolda yapılan bir öneri. Karayolu kavşağı ise, kent ve geçmişi ile ilişkilendirilen unsurların algılanması için en iyi olanağı sağlayarak "buraya özel" olma durumunun algısal altyapısını oluşturuyor. Sembolik unsurlar [parabolik kapı/kent girişi, sanayi müzesi cephesindeki dev çarklar..] kent kimliğini vurgulamak için önerilen unsurlar. Ancak gözden kaçırılmaması gereken bir husus daha var: İzmitin yeni simgesi olmaya aday olacak yapısal kurgu, heykelsi ve sembolik olmanın ötesinde yaşamın içinde olan, kullanılan bir düzenleme olmalıdır da. Yarışma alanı için önerilecek özel projelerin çevrenin fiziksel kalitesini yükseltecek unsurları barındırması da önemli.
Bir diğer taraftan, önerilen çözümün gerçekçi olarak hayata geçirilmesi için yapısal kurgunun etaplanabilir olması gerekli. Bu nedenle, kavşak ve çevre yapılarının, ayrı ayrı yapılabilir ve yaşayabilir olması öngörülüyor. Gerek inşai operasyonun etaplanması [süresi ve gerçekleştirilebilirliği] gerekse maliyet açısından birbirinden bağımsız varolabilen yapısal kurguların varlığı önemli. Böylece uzun yıllar sürmesi olası çok kapsamlı yapısal üretimin, küçük parçalara bölünmesi ile, her parça bittiğinde bitmişlik durumuna erişmek için bütün operasyonun tamamlanması beklenmeyecek ve olası finansman, mülkiyet vb. problemlerin bütün yapısal kurguyu etkilemesinin önüne geçilecektir.

önerilen çözüm üzerine
:
önerilen düzenleme üç temel bileşenden oluşuyor:
• Kavşak ve bağlantı yolları
• Yapılar
• Açık alan düzenlemeleri ve yaya platform/köprüleri

Kavşak [rotary kavşak] günümüz kentleri canlı organizmalar gibi sürekli devinim/değişimlerle tanımlanıyor. Teknolojik gelişmelerin zorunlu kıldığı tüm unsurlar gibi taşıt yolları ve kavşaklar da organizmanın kaçınılmaz protezleri. Dolayısıyla buradaki kavşakta da olması gereken taşıtların ışıksız sürekli hareketini sağlamak, kente görsel/mekansal anlamda minimum müdahale ve yalın/rasyonel kurgu ile taşıt hareketinin sağlıklı akışını gerçekleştirmek. Kent içindeki kavşakların, kent dışı otoyollarda uygulanan katlı kavşaklardan farklı olması, insan ölçeği ve çevresel ilişkiler açısından tercih edilmesi gereken bir yol olmalı. Ancak yarışma alanındaki her iki anayolun sahip olduğu yoğun trafik yükü ve demiryolu hattını aşmak için karayolunun üst kota yükseltilmesi zorunluluğu, kentiçi yaya haraketi açısından daha uygun çözüm olan hemzemin geçit alternatifini geçersiz kılmaktadır. Kavşak için önerilen teknik özellikler şu şekilde özetlenebilir: ana bağlantı yolları 3 şerit, ara bağlantı yolları 2 şerit olarak planlanmıştır. Maksimum rampa eğimleri %5-%6 arasındadır. Karayolu geçitlerinde temiz yükseklik minimum 4.50 m'dir, bu yükseklik demiryolu üzerinde 6.00 m olarak tasarlanmıştır. Girişim trafik kesişim boyu 90.00 m düşünülmekle birlikte gerekli görüldüğünde arttırılabilir. Kentiçi trafik akışı için geçerli olan 50 km hız sınırı kavşakta 30 km olarak düşünülmüştür. Projede önerilen rotary kavşağın çalışma prensibi/sistematiği aynı kalmak üzere gerçekleşme durumunda trafik yüklerine göre tekrar boyutlandırılması olanaklıdır.

Yollar ve yan alanları [D-100, demiryolu]
Araç hızı ile algıya yönelik kent peyzajı düzenlemeleri... kentin yakın çevresinde sehirlerarası yollarda ilerlerken en etkin doğal özellik üçüncü boyutta yükselen sık kavak kümeleri. Bu doğal veri kent-yol ilişkisini güçlendiren geometrik gridlerle belirlenen ağaç dizilerinin tasarıma eklenmesine çıkış noktası oluşturuyor. Ağaç dizileri ile bir taraftan yolun kentin fiziksel çevresi üzerindeki olumsuz etkileri azaltılırken bir taraftan da araç hızı ile algıya yönelik kent peyzajı düzenlemelerinin gerçekleşmesi hedeflenmiş
Kent girişi niteliğindeki bu alanda; bir dizi nitelikli tasarım unsuru ile yere özgü bir imaj oluşturulmak istenmiştir. Algısal açıdan, haraket ve hız verileri dikkate alınarak oluşturulan ritmik, uzaktan algılanır ölçekteki ağaç dizileri ile, "moire" efekti oluşturarak ilginç deneyimler yaşatılmak istenmiştir.

Geçit [yükseltilmiş yaya geçiş alanı]
amaç D-100 ve demiryolunun ikiye ayırdığı kentin yayalar için sürekliliğini sağlamak kentin kıyı ve rekreatif alanlarla ilişkisini alışılagelmiş yaya köprüleri dışında eğimli bir platformla birleştirmek. Yükseltilmiş yaya platformunun strüktürel elemanı [parabolik kemer] aynı zamanda kent için önemli bir simgenin canlandırılması amacıyla biçimlendirilmiş. Kemer kapı, bir dönem İzmit'in simgesi olmuş. Önerilen bu kemer kapı, kenti simgeler ve yakın geçmişi hatırlatma işlevi görürken, aynı zamanda kentin kıyıya açılım noktasını belirler. Yükseltilmiş yaya platformunun altında oluşturulan mekanların kamu yararına bilinçlendirme/bilgilendirme amaçlı kullanılması öneriliyor: yerel yönetimin depremle ilgili bilgilendirme/eğitim/iletişim birimlerinin bu mekanlarda yer alması önerilmekte. Bunun yanı sıra, bazı mekanlar kamu yararına çalışan sivil toplum örgütlerine de tahsis edilebilir. Kent merkezindeki bu alanlar acil zamanlarda kriz yönetim merkezine dönüşebilir.

Geçit [link-köprü]
Amaç pazar yeri sanayi müzesi arasında D-100 üzerindeki durak noktalarına ve demiryolu istasyonu platformuna inişlere de olanak veren bir alternatif yaya bağlantı izi oluşturmak

Müze [izmit sanayi müzesi ve parkı]
İzmit, önemli bir sanayi geçmişi olan bir kent. Müze, kentin sanayi geçmişinin izlerini canlı tutmak ve kentin türkiye sanayi tarihi içindeki yerini vurgulamak hedefiyle öngörülüyor. Müze içerisindeki galerilerde dijital teknolojinin de katkısıyla bir taraftan geçmişin izleri yaşatılırken sanayi makinaları parçaları da sergileniyor. Müze önünde fuar alanına kadar uzanan teknoloji parkı ise yine önemli nesnelerin sergilenmesine olanak sağlıyor. CarrefourSa otoparkı önündeki kolda yer alan galerilerde çocuklar için deneysel sergileme alanları ve kitaplıkların yer alması düşünülüyor. Müze cephesinde yer alan dev çark gerek yaya gerekse de taşıt hareketiyle de algılanabilecek bir diğer sembolik öğe.

Çarşı [yeraltı çarşısı ve otopark ]
Amaç kent merkezindeki otopark gereksinimini karşılamak ve yer üstündeki geçici alışveriş mekanını kalıcı ticari işlevlerle (anahtarcı, kurutemizleyici, fotoğrafçı, fotokopici...) desteklemek

pazar yeri [geçici pazar ve buluşma alanı]
Pazar yerinin birincil hedefi, belli zamanlarda kurulacak pazara hizmet etmek. Ancak kent içindeki konumu ve ilişkilendirildiği diğer alanlarla pazar yeri, açık hava sergileri, konserleri ve toplantıları ıçın de kullanım potansiyeline sahip.

kamusal açık alanlar [adalet meydanı, sanayi müzesi parkı]
Görüntüler
Pafta 1
Pafta 2Pafta 3