Projeler
ABCÇDEFGHIİJKLMNOÖPQRSŞTUÜVWXYZ
1920-291930-391940-491950-591960-691970-791980-891990-992000-092010-19
Arkiv > Projeler > Efes Sineması ve Oteli Uygulanmış ProjePDF versiyonuFavorilerinize EkleyinRapor EtArkadaşına GönderSayfayı Yazdır
Son güncelleme tarihi : 14/01/2011 09:57
Efes Sineması ve Oteli
Künye
Tasarım EkibiBilinmiyor Unknown
İşverenÖmer Faruk Özbaş
Adres
Söke
Aydın
Yapım Tarihi1959 - 1960
Proje TipiKarma Yapı
Yapım TürüBetonarme
Proje YöneticisiBilinmiyor Unknown
Açıklama

Yrd. Doç. Dr. Yasemin Sayar

Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü


17.yüzyılın ilk yarısından itibaren İzmir’in etki alanı içinde yer alan, 19.yüzyılın ikinci yarısında İzmir-Aydın demiryolu hattının tamamlanmasıyla bölge merkezine direkt bağlantılı hale gelen Söke ilçesi tarihi boyunca bir “geçiş kenti” olma özelliği taşımış, Cumhuriyetin ilanından sonra da tarımsal ürünleri, yeraltı zenginlikleri ve sınai atılımları ile merkezle ekonomik ve kültürel bağlarını koparmamayı başarmış zengin bir Ege yerleşimidir. Bu bağlamda Türkiye’de mimarlık alanında yaşanan gelişmeleri de, İstanbul ve Ankara gibi merkezlerin periferisi konumunda olan İzmir üzerinden gecikmeli olarak aktararak izlemiştir. Türkiye’de merkezde 30-40’lı yıllarda yaygın olarak izlenen, U.Tanyeli’nin deyimiyle “çekingen” modernist dilin İzmir’li mimarlar aracılıyla Söke’ye gelişi 1950-60’lı yıllara denk düşmektedir. Bu dönemde İzmir’de modern mimarlık pratiğine yön veren Ziya Nebioğlu, Faruk San gibi mimarların, Söke’nin önde gelen ailelerine çok sayıda konut, okul, tiyatro v.b. yapıları tasarladığı bilinmektedir.

1950’lerin sonu 60’ların başında Ömer Faruk Özbaş tarafından inşa ettirilen Efes Sineması ve Oteli, tek kitle içinde birden fazla fonksiyon içeren çok işlevli bir yapı olma özelliği, bir ilçe yapısı için şaşırtıcı kitle ölçeği ve plastiğiyle Söke’deki en dikkat çekici modern mimarlık ürünlerinden biridir. Kent merkezinde, İstasyon Caddesi üzerinde meydana bakan köşe parselde yer alan 4 katlı yapının zemin katında, girişi simetri aksında konumlanan balkonu ve locaları ile 500 kişilik bir sinema salonu, her iki cadde cephesi boyunca dışarıdan işleyen ticari birimler, diğer üç katında ise girişini istasyon caddesine bakan yan cepheden alan, 1. kattan başlayan 40 odalı bir otel bulunmaktadır. Betonarme taşıyıcı sistemle inşa edilen yapı dışavurumcu bir mimari ifadeye sahiptir. Düz çatısı, zemin ve batar katla üst katlar arasındaki fonksiyonel ayrımı ve kitle bitişini vurgulayan betonarme saçakları, dairesel köşe dönüşünü kuvvetlendiren yatay bant pencereleri ve buna kontrast düşey etki veren ritmik kolon dizisi yapının dışavurumcu dilini oluşturan elemanlardır. 30-40’lı yıllarda İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerdeki köşe yapılarında gözlemlenen, pencerelerin süre giden beyaz yatay silmeler arasına alınarak vurgulandığı streamlined moderne cephe anlayışının, kısmi olarak uygulandığı giriş aksı yapının en karakteristik bölgesini oluşturmaktadır.

Yapı, ilçenin rant değeri en yüksek bölgesinde yer almasına rağmen, pencere dolguları ve tabela yoğunluğu gibi ufak müdahaleler hariç özgün yapısını kaybetmeden, kültür ve konaklama işlevini devam ettirerek günümüze ulaşmıştır. Efes Sinemasının 2008 yılında Söke Belediyesi tarafından sosyal ve kültürel faaliyetlerde kullanılmak üzere kiralanması sırasında basında yer alan “tarihi Efes Sineması’na Söke belediyesinin kiralama yöntemi ile sahip çıkması memnuniyetle karşılandı” şeklindeki haberler de kamuoyunda modern mimarlık ürünlerinin korunması konusunda bilinç oluşmaya başladığını yansıtması bakımından dikkat çekicidir. 

26-27 Aralık 2008 tarihinde Uludağ Üniversitesi'nde gerçekleşen “Türkiye Mimarlığında Modernizmin Yerel Açılımları” konulu etkinlikler dizisinin dördüncüsünde sunulmuştur.

Görüntüler