Projeler
ABCÇDEFGHIİJKLMNOÖPQRSŞTUÜVWXYZ
1920-291930-391940-491950-591960-691970-791980-891990-992000-092010-19
Arkiv > Projeler > Ada Gazinosu, İzmir Enternasyonal Fuarı Uygulanmış ProjePDF versiyonuFavorilerinize EkleyinRapor EtArkadaşına GönderSayfayı Yazdır
Son güncelleme tarihi : 03/01/2011 16:17
Ada Gazinosu, İzmir Enternasyonal Fuarı
Künye
Tasarım EkibiBilinmiyor Unknown
İşverenBilinmiyor
Adres
Yapım Tarihi1937
Proje TipiFuar
Yapım TürüBilinmiyor
Proje YöneticisiBilinmiyor Unknown
Açıklama

Dr. Meltem Gurel

Bilkent Üniversitesi


Ada Gazinosu, 1950–1960 modernizminin İzmir’deki en çarpıcı örneklerinden biri olarak nitelendirilebilir. Tasarımında modernizmin şiirsel plastik formlarını ve iç–dış ilişkisinin vurgulandığı mekan kurgusunu barındıran bina, inşa edildiği dönemin toplumsal yapısını da yansıtması açısından mercek altına almaya değer.

İzmir Enternasyonel Fuarı içinde yer alan yapı ilk olarak 1937 yılında, Behçet Uz’un belediye başkalığı döneminde, ‘süt bahçesi’ olarak inşa edilmiştir. Halkın çay içmesi ve annelerin çocuklarını sütle besleyebilmesi için kurgulanan yapı ismini üzerinde bulunduğu adacıktan alır. Bu ada fuar alanında yapılan gölün içinde, gölün hafriyatından elde edilen toprakla oluşturulmuştur.

İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki sosyal, politik ve mimari değişimle uyumlu olarak süt bahçesi, 1957–1959 yıllarında restorana dönüştürülmüştür. Amerikan etkisinin yoğun bir şekilde hissedildiği bu dönemde, eğlence sektörü belediyenin girişimleriyle açılan restoran ve gece kulüpleriyle gelişir. Bina belediyenin yapı ofisi tarafından tasarlanmıştır. Bu bağlamda, yeni gazinonun mekansal programında ‘Amerikan bar,’ dans pisti ve şömine kurgulanması tesadüfi değildir.

Dönüşüm esnasında eski binanın yerine modernizmin etkilerini yansıtan betonarme ve cam bir yapı inşa edilmiştir. 1960 yılında adacığı karaya bağlayan ahşap köprü yıkılarak yerine beton rampalar ve köprü yapılmıştır. Bu yeni yapıda Oscar Niemeyer’in etkisini çok net bir şekilde görebiliriz. Bina, uzantısı olarak tasarlanan ve yuvarlak kolonlar tarafından taşınan beton pergola ile Niemeyer’in 1942 yılında Pampulha’da bir göl kenarında yaptığı Casa do Baile dans salonunu çağrıştırır. Dış mekandaki pergola Ada Gazinosu’nda kalp şeklinde tasarlanan dans pistini tanımlar. Bu eğrisel pergola ve ilişiğindeki kütlenin konumlandırıldığı düzlemden göle doğru üzerine masaların yerleştirilebileceği setler tasarlanmıştır. Modern binayla üzerinde bulunduğu adacığı bütünleştirmek üzere ele alınan çevre tasarımı Niemeyer’la beraber çalışmış olan ünlü peyzaj mimarı Roberto Burle Marx’ın asimetrik ve eğrisel planlarını andırır. Bu etkilerin yanı sıra, tasarım Çeşme taşı ve siyah mermer gibi yerel malzemeleri başarıyla modern mimari diline entegre eder.

İç–dış ilişkisine gösterilen özen mekan kurgusunda olduğu kadar malzeme seçimi ve detaylarda da okunabilir. Var olan akasya ağaçlarını binaya dahil edebilmek için içeride binanın tavanına, dışarıda ise beton pergolaya geometrik şekillerde delikler açılmıştır. Beton pergolanın delikli kısımları yerde ışık motifleri yaratır. Yere kadar inen cam duvarların yanı sıra, iç mekanda tasarlanan dairesel süs havuzu ve taş şömine dışarıdaki peyzajla içeriyi bütünleştirmeyi hedefler.

Bu tasarım öğelerinden bir kısmı günümüze ulaşamamakla beraber, çeşitli renovasyonlardan geçen bina 1991 yılında yapılan İzmir Fuarı ve Kültürparkı yarışmasını takiben korunacak yapı stoğu arasına alınmıştır. Fuarın büyümüş yeşil dokusu içinde gizlenen modernizmin bu çarpıcı örneği halen orijinal işletmecisi olan Türkmenoğlu ailesi tarafından restoran olarak çalıştırılmaktadır.

26-27 Aralık 2008 tarihinde Uludağ Üniversitesi'nde gerçekleşen “Türkiye Mimarlığında Modernizmin Yerel Açılımları” konulu etkinlikler dizisinin dördüncüsünde sunulmuştur.

Görüntüler