Projeler
ABCÇDEFGHIİJKLMNOÖPQRSŞTUÜVWXYZ
1920-291930-391940-491950-591960-691970-791980-891990-992000-092010-19
Arkiv > Projeler > Zonguldak Lavuar Koruma Alanı ve Çevresi Koruma, Planlama, Kentsel Tasarım ve Peyzaj Düzenleme Yarışma Projesi - 2. Ödül Yarışma ProjesiPDF versiyonuFavorilerinize EkleyinRapor EtArkadaşına GönderSayfayı Yazdır
Son güncelleme tarihi : 03/12/2010 10:47
Zonguldak Lavuar Koruma Alanı ve Çevresi Koruma, Planlama, Kentsel Tasarım ve Peyzaj Düzenleme Yarışma Projesi - 2. Ödül
Künye
Tasarım EkibiAhu Altan
Tuba Örüklü
Murat Kaya
M. Buğra Yerliyurt
DanışmanOktay Demiroğlu
İşverenZonguldak Belediyesi
Adres
Proje Tarihi2010 - 2010
Yapım TarihiSürüyor
Proje TipiKentsel Tasarım, Peyzaj
Yapım TürüBilinmiyor
Proje YöneticisiBilinmiyor Unknown
Açıklama
Dağlık bir alana konumlanmış olan Zonguldak'ın kıyı kesiminde denize açılan kısıtlı alanlar ekonomik nedenlerden dolayı liman olarak değerlendirildiğinden, günümüzde işlevini yitirmiş olan Lavuar alanının kentsel dönüşüm projesi ile yeniden hayata katılması şehrin gelişimi açısından oldukça önem taşımaktadır. Limanın hemen arkasında konumlanan yarışma alanı, kentin merkezine yakınlığı ve ana ulaşım akslarının kesişim noktasında bulunması nedeniyle, doğru irdelendiği takdirde bölgenin fiziksel olarak değişim ihtiyacına cevap verecek, kentin yaşam kalitesini arttıracak güvenli, nitelikli, sağlıklı ve yaşanabilir mekânlar oluşturulabilecektir.

Plan kararlarının oluşmasında;

Bölgenin sorunları ve olanakları,

Kentsel ihtiyaçlar ve talepler,

Yarışma alanının kent içindeki konumu ve gelecekte üstleneceği işlev,

Yarışma alanına ulaşım avantajları ve dezavantajları,

Yarışma alanı içindeki tescilli binalara fonksiyon verilerek korunması gerekliliği,

Zonguldak'ın yeni gelişiminde üniversite ile birlikte artan genç nüfusa cevap verecek dinamik alanlar yaratılması

Yarışma alanının sosyal ve kültürel ağırlıklı kentsel buluşma alanı olması gerekliliği,

plan kararları ilişkileri yönlendirmede etkin olmuştur.
ULAŞIM
Koruma alanı ve çevresinde yaya ile taşıt akışının kesiştiği, bu sebeple trafik güvenliğinin olmadığı görülmüştür. Bölgedeki taşıt trafiğine ek olarak tren yolu ve limana giriş yapan büyük tonajlı araçların olumsuz etkisi, kent içi minibüs hatlarının son duraklarını burada yapmaları, ayrıca kent içi trafiğe şehirlerarası transit trafiğin eklenmesi bölgedeki trafik karmaşasını artırmaktadır.

Bu noktadan hareketle, yarışma alanı doğru bir ulaşım ağı ile kolay ulaşılabilir şekilde organize edildiğinde oluşturulacak yeni kentsel mekân kullanım açısından daha verimli bir hale gelecektir. Bu yüzden öncelikle bu yoğunluğu azaltma ve birbirinden ayrıştırmaya yönelik öneriler araştırılmıştır. Bu bağlamda 1/1000 uygulama imar planında öngörülmüş, yarışma alanına ve çevresine yoğunluk getirmiş olan ulaşım ağına yeni bir çözüm önerisi aranmıştır.

1/ 1000 uygulama imar planında öngörülmüş transit trafiği merkezden çekmeye yönelik olan ve Milli Egemenlik caddesinden köprüyol ile yarışma alanı üzerinden şehre bağlanan çevreyolunun trafiği rahatlatması amaçlanmış olsa da bu şekli ile kalması yeniden düzenlenecek alanın sağlıklı ve yaşanabilir bir mekân olmasına engel olacağı gibi, amaçlanan Zonguldak şehrinin, çağdaş şehircilik ilke ve esaslarının uygulandığı, tarihi ve doğal çevreyi koruma bilincinin ön planda tutulduğu modern kent yaratma sürecini ciddi anlamda engelleyecektir. Önerilen yeni yol, genel güzergâhı değiştirmeden sadece yarışma alanı üzerinden geçen bölümü Milli egemenlik caddesinde (güneydoğu yönünde) köprüyolun başlamasının ön görüldüğü noktadan dağ içine tünelle alıp pazaryerinin üstünden zemin üstüne çıkararak çevreyoluna yeniden bağlamaktır. Şehrin başlangıcında Milli Egemenlik Caddesinin belirlenen bu hemzemin kavşaktan liman girişine açılacak yeni bir yol ile de büyük tonajlı araçların şehir içi trafiğine girmeden limana ulaşmaları sağlanarak bu araçların şehir trafiğine getirdiği yük kaldırılacaktır. Ayrıca yine 1/1000 uygulama imar planında belirtilen Milli Egemenlik Caddesi üzerinde üste alınması ve bağlantılarının yapılması olasılığında, kent siluetlerinin bozulmaması mümkün değildir. İmar planında belirtilen bu öneri yarışma alanının da çok belirgin ve engelleyici olacağından amaçlanan yaşanabilir mekân yaratma fikri uygulanabilir olamayacağı gibi proje alanı istenilen fonksiyonu yeterli bir şekilde taşıyamayacaktır. Ekibimiz proje önerisinde tüm taşıt trafik akışlarını hemzeminde çözmeyi hedeflemiştir.

Ulaşım ile ilgili düşünülen ve proje de kurgulanan diğer bir öneri de Fekani Köprüsü ve çevresi ile ilgilidir. Lavuar alanının yoğun bir şekilde kullanıldığı dönemlerde tren yolları ile çevrelenmiş kent trafik akışını sağlamak amacıyla yapılmış olan bu köprü, Lavuar alanının önemini ve işlevini kaybetmesi ve bu alanı besleyen tren yollarının kaldırılmasından sonra köprü altının ticaret alanı ile doldurulması ile iyice bir karmaşa içinde kalmıştır. Bu köprünün yıkılıp yolların hemzeminde kalması önerilmiştir. Bu bağlamda Çaydamar ve Üzülmez derelerinin çevresinde yeni rekreasyon alanları oluşturulmuştur.

Yarışma alanı ve çevresinde kalan yolların hemzeminde kalması ve geometrik bir düzenlemeyle trafik sirkülâsyonlarının sağlanması amaçlanmaktadır. Yarışma alanının bütününde kurgulanan kültürel ve sosyal fonksiyonlu alanlar düşünülürken tescilli 3 adet kulenin ve kriblaj binasının siluetlerinin etkilenmemesine önem verilmiştir.

İşte bu yüzdendir ki tescilli 3 kulenin arkasında bulunan mevcut yolun yükselen bağlantı bölümünün yönü değiştirilerek Pazar Sokağa yönlendirilmiştir. Böylece proje alanında yaratılmak istenen tören meydanında kent dokusunun kesintisiz eklenmesi sağlanmıştır.

Yarışma alanının içinde kalan ve şartname içinde de belirtilen minibüs duraklarının yeniden düzenlenmesi, mutlak çözüm getirilmesi gereken bir başka konudur. Milli Egemenlik Caddesi ve Uzun Mehmet Caddesinin kesiştiği kavşakta yoğunluğu arttıran ve yaya yolunu iyice çıkmaza sokan minibüs durakları, önerilen projede yeraltına alınmıştır. Yeraltına alınan minibüs durakları mevcut rotaları korunarak yönlendirilmiş ve gidiş geliş yönlerinin çakışması engellenmiştir.
Zonguldak merkezinin en önemli ticaret ve konut bölgelerinin kesişme noktasında bulunan yarışma alanının yukarıda bahsedilen nedenlerden dolayı ciddi bir yoğunluğunun olduğu görülmüştür. Yaya akışının bu denli taşıt trafiğiyle içli dışlı olması, bu akışı sağlıksız ve tehlikeli kılmaktadır. Bu amaçla ticaret ve konut alanları ilişkisi trafikten arındırılarak tekrar kurgulanmıştır. Milli Egemenlik Caddesi ve Uzun Mehmet Caddesinin kesiştiği ana kavşağın çevresini koruma yeşil alanlarla çevreleyip yoğun yaya akışını trafik hattı ile ayırarak farklı bir kotta sadece yayalara yönelik farklı bir meydan yaratarak yaya sirkülasyonunu güvenli ve fonksiyonel bir hale getirmek amaçlanmıştır.

YEŞİL ALAN VE KENTSEL DÖNÜŞÜM ALANLARI
Yarışma alanı yakın çevresi ile birlikte irdelendiğinde, mevcut yeşil alanların bütünleştirilmesi ve genişletilmesi bir öneri olarak projeye yansıtılmıştır. Yarışma alanı içinde önerilen yeşil doku yaklaşımı peyzaj raporunda belirtilmiştir. 1/2000 ölçekli alan kullanımı ile yakın çevre ilişkisi konsept şemasında yarışma alanını besleyecek ve ortak kentsel mekanları çeşitlendirip çoğaltacak alanlar belirlenmiştir.

Sürdürülebilir tasarım açısından oldukça önemsediğimiz bu öneri alanları inanıyoruz ki kentsel yaşam kalitesini arttıracak, güvenli, konforlu ve fonksiyonel zenginlik taşıyacağı ortak yaşam alanları olacaktır.

MİMARİ YAKLAŞIM
Zonguldak'ın kültürel, endüstriyel ve doğal mimari mirasına sahip çıkılarak tasarım yapılan yarışma alanında tescilli binalara sosyal ve kültürel amaçlı fonksiyonlar yüklenerek korunmalarına özen gösterilmiştir. Mevcut alan içinde kalan ve korunan binalara ek olarak yarışma şartnamesinde istenen programı karşılamaya yönelik yapılan binaların da kütlesel olarak tescilli binalarla yarışmamasına aksine onlarla bütünleşmesine özen gösterilmiştir.

Alanda bulunan Kriblaj binası ve 3 adet kule, odak kabul edilmiş ve etraflarında oluşturulan yeni kongre salonu ve açık sahne ile kültürel odak haline getirilme vurgusu kuvvetlendirilmiştir. Meydanda bir heykel gibi yükselen ve projemizde Zonguldak Kentinin simgesi olarak kullanılan 3 adet kuleye bu anlamda özellikle hiçbir fonksiyon yüklenmemiştir.

Oluşturulan projenin en önemli ve büyük meydanı olan bu alandaki açık sahne, Zonguldak kentinin en belirleyici özelliği olan dağlara yüzünü dönmüş ve tabiat dokusunu sahne dekoru olarak kullanmıştır. Yine aynı bölgede Kriblaj binasını çevrelemesini önerdiğimiz açık konstrüksiyon ile korunacak binanın çalışma dönemindeki konstrüksiyonu ve plan şeması bozulmadan binaya giriş çıkışlar çözülmüştür. Ayrıca yeni yapılan ve kriblaj binasını çevreleyen bu konstrüksiyon yarattığımız kültürel odak alanında açık sergi duvarı olarak ta kullanılmıştır. Bu açık sergide Zonguldak Halkının birlikteliğinin neler başaracağının kanıtı olan "BÜYÜK YÜRÜYÜŞ" anlatılmıştır.

Kentsel dönüşüm alanı olarak yeniden düzenlenen bölge ekibimiz tarafından ticari rant alanı olarak düşünülmediğinden, az yoğunluklu bir çarşı planlanmış ve Milli egemenlik Caddesi ve Uzun Mehmet Caddelerinin kesiştiği kavşağa bakan alana konumlandırılmıştır. Çarşı ile bütünleşen bu meydan, kurgulanan projenin de giriş meydanı olmuştur. Bu iki meydan arasında kalan ve yeraltına gömük olan silo altı binalarına şeffaf bir konstrüksiyonla girişler yapılmış ve sergi alanı olarak kullanılacak bu mekanlara ulaşım sağlanmıştır. Silo altı binasını toprak üzerinde kalan tüm yüzeyini çoğunlukla şeffaf (yürüme yolları hariç) kapatıp içindeki sergi alanlarının ışık almasını sağladığımız gibi, bu yapının mevcut konstrüksiyonunun sergilenmesi amaçlanmıştır. Bu yapının bir bölümünde de aynı anlayışla şeffaf bir şekilde tüm kentsel dönüşüm alanın maketinin sergilendiği bir mekan oluşturulmuştur. Silo altına iniş bantlarının yüzeyde kalan yapısının çevresi de çocuk oyun alanı olarak düzenlenmiş ve yine bu çatısı eğimli binayı kullanarak çocuk oyunlarının ve faaliyetlerinin düzenlenebileceği bir seyir alanına dönüştürülmüştür. Bu iki meydan arası yeşil ve açık alanlar dinlenme bölümleriyle çeşitlendirilmiş yaya aksları oluşturulmuştur.

Yarışma alanının en uç ve en dik topografik yapıya sahip olan bölümünde ise fonksiyon itibariyle yoğunluk yaratacağını düşündüğümüz nikah salonunu konumlandırdık. Nikah salonu ile bitirdiğimiz bu yarışma alanı ana meydana az yoğunluklu bir yöresel çarşı ile bağlanmıştır. Çarşı, faaliyetini yitirmiş dekovil hattını açıkta bırakıp korunması sağlamak amacıyla bu alanı çevreleyerek işleyişine katmıştır.

Nikah salonu ile aynı meydancıktan başlayan ve üst kota devam eden kent dokusunda sık sık rastladığımız merdivenli yaya yolu da seyir terasları ve kafe ile zenginleştirilmiştir.

Tüm yapılar çevreye ve mevcut korunması gereken dokuya saygılı, ekonomik, fonksiyonel ve çağdaş bir mimari anlayışla şekillendirilmiştir.

PEYZAJ RAPORU:
Proje alanı:
Proje alanı Zonguldak ili kent merkezi olarak kabul edilen ve ticari yapıların yoğun olduğu kent içi ulaşım ağının kesiştiği bir bölgede yer almaktadır. Kent bütününde halkın kullanımına açık kent meydanı, rekreasyon alanları ve bunun gibi sosyal donatılar bulunsa da bu alanlar kent dokusu ve topografik nedenlerle çok parçalı ve dağınık durumdadır. Şehrin en önemli manzara bakısı deniz olması gerekirken liman kullanımı nedeni ile kent merkezinin deniz ile ilişkisi görsel ve kullanım açısından kopuk vaziyettedir. Yine aynı sebepten halkın kullanımına açık kent içi yeşil alanlar da küçük parçalar halinde ve dağınık vaziyettedir. Madencilik ağırlıklı bir ekonomiye sahip kentte dar sokaklar ve küçük parklar dışında fazla bir açık alan fonksiyonu bulunmamaktadır.

Zonguldak yüzölçümüne oranla yoğun bir yeşil dokuya sahip olsa da kent içerisinde bu dokunun varlığı fazla hissedilmemektedir. Proje alanı konumu ve büyüklüğü bakımından kentsel açık alan ihtiyacını karşılamaya uygun bir durumdadır. Lavuar koruma alanı ve çevresi yapısal olarak sınırlayıcı olsa da bir kent merkezi için gerekli açık ve kapalı sosyal alan ihtiyacını karşılayacak özelliklere sahiptir.

İklim ve Bitki Örtüsü:
İklim: Zonguldak ilinde Karadeniz iklimi hüküm sürer. Balkanlar üzerinden gelen soğuk hava akımlarına karşı açık olduğundan Doğu Karadeniz bölgesine nazaran kışlar daha soğuk geçer. Ortalama senelik yağış miktarı 1250 mm'dir. Her mevsim yağışlıdır. Kıyıdan içlere gidildikçe yağış azalır. Karadeniz'in en serin bölgesidir. Sıcaklık -8°C ile +40,5°C arasında seyreder.

Bitki Örtüsü: Zonguldak ili bitki örtüsü bakımından çok zengin sayılır. İl topraklarının % 65'i orman ve fundalıklar, % 32'si ekili-dikili alanlar, % 3'ü çayır ve mer'alarla kaplıdır. Yüksek yerlerdeki ormanlar iğne yapraklı, daha alçaklardaki ormanlar ise yayvan yapraklı ağaçlardır. Kuzeydeki ormanlarda kayın, güneydeki ormanlarda ise köknar, karaçam, kayın ve meşe çoğunluktadır. Ormanaltı bitkileri ise kızılcık, alıç, ahlat, üvez, çayır otları, sarmaşık, çalısüpürgesi, ormangülü, kuş üvezi, eğreltiotları, fındık, ısırgan, karayemiş, çoban püskülü ve böğürtlen olarak çok zengin bir ormanaltı bitki örtüsüne sâhiptir.

Ulaşım ilişkisi:Toplu taşıma güzergahları ve durakları proje alanında ve yakın çevresinde konumlandığı için halkın kolaylıkla ulaşabileceği bir konumdadır. Limana giden demir yolu hatları ve tüm araç yolları yaya ulaşımını zorlaştırmakta ve alanı kent merkezinden koparmaktadır.

Tasarım konsepti:Proje alanının bütünü; açık ve kapalı kullanım alanlarını içeren rekreatif, sosyal ve kültürel kentsel odak olarak düşünülmüştür. Düşük yoğunluklu yapıların yanı sıra gerekli odak noktalarında geniş meydanlar, oyun alanı ve oturma dinlenme alanları gibi unsurlar konumlandırılmıştır. Yaya sirkülasyonu kentin ticari odağından başlayarak proje alanının sonuna kadar kesintisiz bir doğrultuda devam ettirilmiş ve fonksiyon alanlarının birbiri ile ilişkisi sağlanmıştır. Proje alanının çoğunluğunda bitkisel yoğunluğu düşük fakat yoğun yaya kullanımını kolaylaştırmaya yönelik bir tasarım hakimdir. Koruma kapsamında bulunan ve yerin altında kalan yapıların üzerlerinde yapısal ve bitkisel olarak yoğun olmayan fonksiyonlar önerilmiştir. Engelli bireylerin de alanı rahatlıkla kullanabilmesi sağlanmıştır.
Kent bütününde ve proje alanı çevresinde çok parçalı olan yeşil doku alanın kuzeyinden başlayarak proje alanında da devam ettirilerek sürekliliği sağlanmış, limanın batı tarafındaki sahile kadar birleştirilerek ekolojik bağlantı sağlanmıştır.

Bitkisel malzeme: Proje alanı, bulunduğu bölge nedeniyle oldukça çeşitli bitki türünün yetişmesi için uygun bir iklime sahiptir. Projede tür detayına girilmeksizin kitle boşluk olarak bitki yerleşimleri gösterilmiştir. Araç ve yaya yolları boyunca çizgisel hatlar alle ağaçlandırması ile belirginleştirilmiştir.

Araç yolları boyunca kullanılması önerilen alle ağaçları olarak kullanılabilecek bitkiler: Acer platanoides, Platanus orientalis, Tilia tomentosa ...

Yaya yolları boyunca kullanılması önerilen alle ağaçları olarak kullanılabilecek bitkiler: Acer negundo, Prunus cerasifera 'Pisardii Nigra', Lagerstroemia indica ...

Çalı Türleri olarak kullanılabilecek bitkiler: Rhododendron ssp., Laurocerassus officinalis, Pittosporum tobira, Chaenomeles japonica, Viburnum tinus, Nerium oleander, Berberis ssp., Pyracantha coccinea ...

Zemin kaplama malzemeleri: Alanda önerilen sert zeminlerin büyük bölümü meydanlar olduğu için düz ama kaygan olmayan yüzeyli doğal kesme taş malzemeler kullanılabilir. Andezit, granit, bazalt, traverten gibi malzemeler plak taş olarak kullanılabileceği gibi daha ekonomik çözümler için bölgesel doğal veya yapay malzemeler tercih edilebilir.
Kent mobilyaları ve kentsel donatılar: Alanda kullanılacak kent mobilyaları ve tüm donatılar materyal, renk ve dokusu bakımından birbiriyle ve çevresi ile uyumlu, genç, yaşlı ve engelli tüm bireylerin kolaylıkla kullanabilecekleri uzun ömürlü malzemeler olmalıdır.

SONUÇ
Zonguldak Lavuar Koruma alanı ve çevresi koruma, planlama, kentsel tasarım, mimarlık ve peyzaj düzenleme proje yarışmasında ekibimizin proje önerisinde amaçladığı tasarımlarda

Zonguldak kentine yakışacak çağdaş mimari ve şehircilik anlayışı belirlenmiş,

Kente özgü ekonomik, sosyal ve kültürel yaşam koşulları, proje kararlarında ön planda tutulmuş,

Yarışma alanındaki tasarımlarda estetik, ekonomik ve fonksiyonel çözümlere gidilmiş,

Emeğin başkenti Zonguldak Kent kimliğine katkı sağlayacak simgelerle bezenmiş,

Sosyal ve kültürel ağırlıklı kentsel buluşma odağı olmasına özen gösterilmiş,

Binalar arasındaki mekanlarda uygun fiziksel koşulların sağlanmasına çalışılmış,

Kaynakların sınırlı olduğu gerçeğiyle, mekan organizasyonu ve kurgusunda minimum maliyet maksimum fayda sağlayabilecek önerilere öncelik verilmiş,

Bölgede sağlıklı bir yaya-taşıt ilişkisi kurulması, yaya hareketinin belirlediği bir dolaşım ağının meydanlarla desteklenerek organize edilmesine çalışılmış,

Yaratılan meydanlarda Zonguldak'ın kaybettiği emekçilere adanmış anıtlarla bezenmesini önemsemiştir.
YarışmaZonguldak Lavuar Koruma Alanı ve Çevresi Koruma, Planlama, Kentsel Tasarım ve Peyzaj Düzenleme Proje Yarışması
Görüntüler